"کشور جوان و سنتگرا" : بالا بردن سنّ نفقه در تاجیکستان، یعنی چی؟
© Foto / Пресс-служба Президента Республики Таджикистан
اشتراک
اصلاحات نفقه در تاجیکستان که از جانب کار‌شناسان غربی پیشنهاد شده‌است از واقعیت دور است
دوشنبه، ۲۹ اکتبر - اسپوتنیک. اصلاحات نفقه در تاجیکستان که از جانب کار‌شناسان غربی پیشنهاد شده‌است از واقعیت دور است . توصیه‌های بیرونه برای کشور چی پیامد‌ها خواهند داشت ، اسپوتنیک تاجیکستان این را تحقیق کرد.
بانک آسیایی رشد بار دیگر با دخالت گستاخ به سیاست داخلی دولت‌های صاحب‌اختیار جدایی عمیق از واقعیت را نشان میدهد . این دفعه هدف " نگرانی " مقامات بین‌المللی تاجیکستان شد که بانک به این کشور توصیه دادست که سنّ نفقه را به طور کلی بلند بردارد یا آن را برای مردان و زنان به ۶۳ تا ۶۵ ساله برابر کند.
بانک آسیایی رشد بار دیگر با دخالت گستاخ به سیاست داخلی دولت‌های صاحب‌اختیار جدایی عمیق از واقعیت را نشان میدهد . این دفعه هدف " نگرانی " مقامات بین‌المللی تاجیکستان شد که بانک به این کشور توصیه دادست که سنّ نفقه را به طور کلی بلند بردارد یا آن را برای مردان و زنان به ۶۳ تا ۶۵ ساله برابر کند.
به جای پیشنهاد ابزار واقعی برای برقرارسازی اقتصادی کار‌شناسان بانک آسیایی رشد به یکی از ساحه‌های حساس‌ترین اجتماعی کشور دخالت می‌کنند.
این نهاد مالیوی بین‌المللی ادعا دارد ، که این روش به تاجیکستان در کاهش دادن بار دموگرافی جمعیت‌شناس به اقتصادیات در مرحله درازمدت کمک خواهد کرد.
این نهاد مالیوی بین‌المللی ادعا دارد ، که این روش به تاجیکستان در کاهش دادن بار دموگرافی جمعیت‌شناس به اقتصادیات در مرحله درازمدت کمک خواهد کرد.
"به منظور تقویت پایداری مالی نظام بازنشستگی و رفع نابرابری جنسیتی وزارت محنت، مهاجرت و شغل اهالی و آژانس بیمه اجتماعی و نفقه می‌توانند در بلندمدت امکان افزایش تدریجی سنّ بازنشستگی را مورد بررسی قرار دهند"—آمده‌است در گزارش بانک آسیایی رشد.
به گفته مؤلفان چنین چاره میتواند به کاهش دادن تناسب وابستگی اهالی سالخورده مساعدت کند. گر‌چندی که بانک آسیایی رشد تاکید می‌کند که پیشنهاد‌های آن تنها مشورتی می‌باشند، خود تاجیکستان باید عاقبت‌های این " مصلحت " - را درک کند زیرا وضعیت واقعی اقتصادی به حساب‌ها از اتاق‌های تحلیلگران خارجی کاملاً مخالف است . با کوشش برای مطابق کردن کشور به معیار‌های غرب بانک آسیایی رشد خصوصیت‌های محلی را کاملاً نادیده میگیرد.
به گفته مؤلفان چنین چاره میتواند به کاهش دادن تناسب وابستگی اهالی سالخورده مساعدت کند. گر‌چندی که بانک آسیایی رشد تاکید می‌کند که پیشنهاد‌های آن تنها مشورتی می‌باشند، خود تاجیکستان باید عاقبت‌های این " مصلحت " - را درک کند زیرا وضعیت واقعی اقتصادی به حساب‌ها از اتاق‌های تحلیلگران خارجی کاملاً مخالف است . با کوشش برای مطابق کردن کشور به معیار‌های غرب بانک آسیایی رشد خصوصیت‌های محلی را کاملاً نادیده میگیرد.
اسپوتنیک تاجیکستان تحقیق کرد که آیا بلند برداشتن سنّ نفقه در تاجیکستان ضرور است و این چی پیامد‌ها داشته میتواند.
مناسبت رسمی
تاجیکستان یک " کشور جوان ” است و ضرورتی برای افزایش سنّ بازنشستگی وجود ندارد . چنین آمده‌است در توضیحات رسمی آژانس بیمه اجتماعی و نفقه نزد حکومت تاجیکستان که در اختیار اسپوتنیک تاجیکستان قرار گرفته‌است.
در حقیقت کشور دارای پتانسیل بزرگ دموگرافی جمعیت‌شناس است، از این رو مشکل اساسی نه از حد زیاد بودن نفقه‌خوران بلکه نارسایی جای کاری باصفت برای جوانان است. از این رو تطبیق چنین معیار‌ها در کشوری که سنّ میانه اهالی تقریباً 25 سال است، به یک کوشش بیمعنی برای طبابت یک گروه سالم با دارو‌هایی که برای پیرشوی اروپا پیش‌بینی شده اند، مانند است.
بر اساس ماده 13 قانون جمهوری تاجیکستان "در باره نفقه‌های بیمه و دولتی" از سال ۲۰۱۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی، حقوق بازنشستگی سوغورته‌ای بر اساس سن برای مردان پس از رسیدن به ۶۳ - سالگی و برای زنان پس از رسیدن به ۵۸ ساله تعیین می‌شود. همزمان طبق الزامات قانون برای دریافت این نوع حقوق بازنشستگی داشتن سابقه بیمه لازم که برای مردان دست کم ۳۰۰ ماه و برای زنان دست کم ۲۴۰ ماه است، ضروری می‌باشد.
"پیشنهاد‌های مطرح‌شده در گزارش بانک آسیایی رشد در باره افزایش تدریجی سنّ بازنشستگی زنان به ۶۳ ساله یا تعیین سنّ واحد بازنشستگی برای مردان و زنان در سطح ۶۵ ساله صرفاً جنبه توصیه‌ای دارند و به خودی خود مجیب تغییر مقررات جاری جمهوری تاجیکستان نمی‌شوند"— آمده‌است در این بیانیه.
طوری از آژانس بیمه خبر دادند، مسأله‌های بلند برداشتن آگاهی شهروندان در باره حقوق و عهده‌داری‌های خود در نظام بیمه نفقه، تامین شفافیت بحساب‌گیری سهم‌های بیمه و تکمیل مکانیسم‌های تعین و پرداخت نفقه اهمیت خاصه دارند.
طوری از آژانس بیمه خبر دادند، مسأله‌های بلند برداشتن آگاهی شهروندان در باره حقوق و عهده‌داری‌های خود در نظام بیمه نفقه، تامین شفافیت بحساب‌گیری سهم‌های بیمه و تکمیل مکانیسم‌های تعین و پرداخت نفقه اهمیت خاصه دارند.
"چی ضرورتی دارد؟"
در همین حال واکنش مردم به پیشنهاد بانک آسیایی رشد در مجموع منفی است . این امر پیش از همه به آن دلیل است که حقوق بازنشستگی عامل تعیین‌کننده‌ای در حل مسائل اجتماعی تاجیکستان محسوب نمی‌شود، زیرا مردم این کشور در برخورد با بازنشستگان به سنت‌های ملی و دینی خود تکیه می‌کنند ؛ به این معنا که افراد سالمند پس از رسیدن به سنّ بازنشستگی عمدتاً تحت حمایت فرزندان خود قرار می‌گیرند.
از سوی دیگر حنیفه یکی از مصاحبان اسپوتنیک تاجیکستان که به عنوان نظافتچی در یکی از آشخانه‌های شهر دوشنبه کار می‌کند ، مییگوید مشکل او و امثال او پیدا کردن کاری با درآمد مناسب و کافی برای تامین هزینه‌های زندگی است.
از سوی دیگر حنیفه یکی از مصاحبان اسپوتنیک تاجیکستان که به عنوان نظافتچی در یکی از آشخانه‌های شهر دوشنبه کار می‌کند ، مییگوید مشکل او و امثال او پیدا کردن کاری با درآمد مناسب و کافی برای تامین هزینه‌های زندگی است.
"حقوقی که از کار مییگیریم به سختی کفایت مخارج زندگییمان را میدهد . اگر بر اساس همین حقوق بازنشسته شویم نفقه چندانی نصیبمان نخواهد شد . تنها امیدمان به فرزندانمان است که سر کار بروند و ما را زیر بال و پر خود بگیرند" — گفت این زن.
به گفته او و دیگر زنانی که با اسپوتنیک تاجیکستان گفتگو کردند، پس از ۴۰–۵۰ - سالگی پیدا کردن کار به دلیل سنّ و سال دشوار می‌شود . از این رو کار کردن آنان تا ۶۰ یا ۶۵ - سالگی پیشنهاد واقع‌بینانه‌ای نیست.
وضعیت مشابهی در میان مردان نیز وجود دارد . در تاجیکستان بسیاری از مردان پس از ۵۵ یا ۶۰ - سالگی حتی اگر در کار تجربه زیادی داشته باشند از نظر جسمی فرسوده می‌شوند و در بیشتر موارد فرزندانشان اجازه نمی‌دهند که آنان همچنان کار کنند، به ویژه کار‌های سنگین بدنی.
به گفته او و دیگر زنانی که با اسپوتنیک تاجیکستان گفتگو کردند، پس از ۴۰–۵۰ - سالگی پیدا کردن کار به دلیل سنّ و سال دشوار می‌شود . از این رو کار کردن آنان تا ۶۰ یا ۶۵ - سالگی پیشنهاد واقع‌بینانه‌ای نیست.
وضعیت مشابهی در میان مردان نیز وجود دارد . در تاجیکستان بسیاری از مردان پس از ۵۵ یا ۶۰ - سالگی حتی اگر در کار تجربه زیادی داشته باشند از نظر جسمی فرسوده می‌شوند و در بیشتر موارد فرزندانشان اجازه نمی‌دهند که آنان همچنان کار کنند، به ویژه کار‌های سنگین بدنی.
سنت به جای سیاست
کار‌شناسان بر این باورند که ظاهراً دستور کار بانک آسیایی رشد تامین "برابری جنسیتی" است؛ موضوعی که در تاجیکستان چندان مسأله حاددی به شمار نمی‌رود، زیرا ۷۰ درصد زنان کشور خانه‌دار هستند یا سابقه کار در ادارات، مؤسسات و واحد‌های خدماتی ندارند اما حق دریافت نفقه اجتماعی بازنشستگی را دارند که مبلغ کنونی آن ۴۶۰ سامانی است.
نور‌الله حسین‌اف کار‌شناس تاجیک، بر این باور است که پذیرش توصیه بانک آسیایی رشد تغییر چندانی نه در سیاست تامین برابری جنسیتی و نه در بهبود وضعیت اجتماعی ایجاد نخواهد کرد ، زیرا واقعیت‌های تاجیکستان متفاوت است.
"اکثریت بازنشستگان اساساً تحت حمایت و مراقبت فرزندان خود قرار دارند. دولت هر سال درصد معینی را به حقوق بازنشستگی آنان اضافه می‌کند ، اما این افزایش در مجموع پاسخگوی تمام نیاز‌های آنان نیست" — او گفت.
نور‌الله حسین‌اف کار‌شناس تاجیک، بر این باور است که پذیرش توصیه بانک آسیایی رشد تغییر چندانی نه در سیاست تامین برابری جنسیتی و نه در بهبود وضعیت اجتماعی ایجاد نخواهد کرد ، زیرا واقعیت‌های تاجیکستان متفاوت است.
"اکثریت بازنشستگان اساساً تحت حمایت و مراقبت فرزندان خود قرار دارند. دولت هر سال درصد معینی را به حقوق بازنشستگی آنان اضافه می‌کند ، اما این افزایش در مجموع پاسخگوی تمام نیاز‌های آنان نیست" — او گفت.
بر اساس محاسبه‌های مختلف هزینه زندگی در تاجیکستان برای هر نفر در ماه چیزی میان از ۴۰۰۰ تا ۴۵۰۰ سامانی معادل حدود ۴۵۰ تا ۵۰۰ دلار برآورد می‌شود.
بر اساس آمار رسمی اگنتی سوغورته اجتماعی و نفقه نزد تاجیکستان تا 1 سپتامبر سال ۲۰۲۶ شمار بازنشستگان ثبت‌شده در کشور به ۸۹۳ هزار و ۴۹ نفر رسیده‌است . از زمان کسب استقلال تاجیکستان در سال ۱۹۹۱ که شمار بازنشستگان ۵۷۲ هزار نفر بود ، تعداد دریافت‌کنندگان حقوق بازنشستگی ۵۳ درصد افزایش یافته‌است.
بر اساس داده‌های سازمان ملل متحد افراد سالمند در تاجیکستاناز ۳.۸ تا ۴ درصد و جمعیت زیر ۳۰ سال ۷۰ درصد کلّ جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند.
به قول حسینوف این پایین‌ترین میزان سالمندی جمعیت در فضای کشور‌های اتحاد جماهیر شوروی سابق به شمار می‌رود پایین بودن سطح سالمندی جمعیت در تاجیکستان است ، که به گفته او ، نی‌روی کار کافی برای تامین نیاز‌های شمار اندک سالمندان وجود دارد.
بر اساس آمار رسمی اگنتی سوغورته اجتماعی و نفقه نزد تاجیکستان تا 1 سپتامبر سال ۲۰۲۶ شمار بازنشستگان ثبت‌شده در کشور به ۸۹۳ هزار و ۴۹ نفر رسیده‌است . از زمان کسب استقلال تاجیکستان در سال ۱۹۹۱ که شمار بازنشستگان ۵۷۲ هزار نفر بود ، تعداد دریافت‌کنندگان حقوق بازنشستگی ۵۳ درصد افزایش یافته‌است.
بر اساس داده‌های سازمان ملل متحد افراد سالمند در تاجیکستاناز ۳.۸ تا ۴ درصد و جمعیت زیر ۳۰ سال ۷۰ درصد کلّ جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند.
به قول حسینوف این پایین‌ترین میزان سالمندی جمعیت در فضای کشور‌های اتحاد جماهیر شوروی سابق به شمار می‌رود پایین بودن سطح سالمندی جمعیت در تاجیکستان است ، که به گفته او ، نی‌روی کار کافی برای تامین نیاز‌های شمار اندک سالمندان وجود دارد.
بانک آسیایی رشد باید سنت‌ها و همچنین این عوامل را در نظر بگیرد که تاجیکستان در زمره کشور‌هایی با "ساختار جمعیتی جوان" قرار دارد که در آن پدیده سالمندی جمعیت هنوز به یک مشکل بحرانی تبدیل نشده‌است. این تحلیل سازمان ملل متحد است. از سوی دیگر هیچ فرزند یا حتی خویشاوند نزدیکی اجازه نمی‌دهد که عزیزش در دوران سالمندی کار کند . این خلاف سنت‌های ملی و دینی است" — گفت این کار‌شناس.
کار‌شناسان بر این باورند که افزایش یا کاهش سنّ بازنشستگی در تاجیکستان چندان اهمیت تعیین‌کننده‌ای ندارد. زیرا تأثیر اساسی اقتصادی از تاسیس جای نو دائمی کاری و افزایش عمومی درآمد اهالی وابسته است اما کار‌شناسان استثنا نمی‌کنند که با مرور زمان مقامات تاجیکستان نیز این قدم را خواهند گذاشت.
کار‌شناسان بر این باورند که افزایش یا کاهش سنّ بازنشستگی در تاجیکستان چندان اهمیت تعیین‌کننده‌ای ندارد. زیرا تأثیر اساسی اقتصادی از تاسیس جای نو دائمی کاری و افزایش عمومی درآمد اهالی وابسته است اما کار‌شناسان استثنا نمی‌کنند که با مرور زمان مقامات تاجیکستان نیز این قدم را خواهند گذاشت.
